21 Temmuz 2017 Cuma

din dili

Elmi dille dini dil varlığı algılamada farklı yöntem kullanılrar. Bu farklılık zamanla zihniyet farklılığının da evrilmesine yol açar. Metod farklılığı var. Renesans sonrası elmi yöntemi ve metodolojiyi yeylediler. Allah sözünün yerine bilimsel kavramlar koydular. Allahın nezdinde tüm insanlar eşittit önermesini bu şekilde modernize ettiler: Kanunun karşısında tüm insanlar eşittir. Yani göze görünmez, ancak her işe karışan (aslında keşiş ve kilse sinfinin çıkarlarını kollayan Allah) yerine, göze görünen, her kesin kavraya bileceyi qanun sözünü yerleştirdiler. Sonra bunun etrafında insan, qadın, çocuq, əlil, ... haqları gəlişdi. Yəni Qanun (Allah) bu haqlara necə baxır? Qanunun (Allahın) uyqulayıcısı kimdir? Müxalifətin və tüm toplumunun kontrol edə biləcəyi dövlət düzəni və dövlətin əlində bulunan geniş maddi imkanlar. Bu imkanlar eşitçe her kese ait. Bunu Allah gelib bölüşdüremez ki. Bu, Allah anlayışının bilimsəl, konkret və gözləl görülə bilər şəkildə qavrayışı idi. Yoxsa bu gözə görünməyən, ədaləti lafdan ibarət olan Allahın nə mənası var? Yüz illər boyunca qanun tanımayan Allah anlayışı fəlakət törətmişdir. İndinin özündə də Müsəlman ölkələrində Allah qədər zülm edən, zənginin yanında duran başqa bir güc yoxdur. Demokrasini, açıq toplumu, insan haqlarını, sekularizmi qəbul etməyən müsəlman Allahı yüzillərdir şəhvət, zənginlik, eşcinsəllik düşkünü xəlifələrin, şahların, sultanların, valilərin yanında. Hani İxlas surəsi ən böyük olan odur və onun ötəsində böyük yoxdur deyirdi? İxlas surəsi dini dillə bəyan edilmiş formuldur. Bunu sosioloji dillə bəyan edəndə insan haqları ortaya çıxar. Somutlaşar. Lakin yüzillər, minillər boyunca mifik düşünən insan oğlu dini metnlerin bilimsel ve sosioloji tefsirini atezim, dinsizlik gibi alqılayır. Buna bir də molla-feodal mənfəəti qarışanda elmi yanaşma olur atesim!

"Allah bilər", "ALlah bilən yaxşıdır" gibi ifadələr ağlı susdurmaq üçün gəlişdirilmiş yöntəmlərdir. Allah insanların ağlında da saxlı. Ağıl da durub durduğu yerdə kəndi kəndisinin əfəndisi deyil. Sorunlarla qarşılaşdığında devinməyə başlar və bilgi toplayıb sorunları çözər. Buna elm yanaşma deyərlər. Bunun harasında Allah yoxdur sözü var?

14 Temmuz 2017 Cuma

hiçlik üzərine

Hiçlik felsefi bir konu. Bazen içimizi işgal eder. Sarsıntılar yaşarız. Yaşanan sarsıntılar hiçliğin içimizi işgal ettiğini ifşa eder. Varlık ve hiçlik sınırı belirsiz. İç içeler. Sarsıntılar bizi varlıktan hiçliğe götürür. Hiçlik kendisini sarsıntılarla hiss ettirir. Çünkü hiçlik mutlak yokluktur. Mutlak yokluğu içimiz kaldıramaz ve varlık gözlerimiz önünde kaybolur. İçimizde karanlık bir kuyuya düştüğümüzü hiss ederiz. Kavruluz, savruluruz mutlak yokluğun sınırlı varlığımızı işgal etmesi karşısında. İçimizde derin bir yara açarak kendiliğinden de bizi terk eder hiçlik. Sonra içimizde bir umut ışığı hiss ederiz. Varlık yeniden içimize dolur. Sevgi ve umudun içimizde yeşerdiğini duyarız.

4 Temmuz 2017 Salı

Osmanlıcıya

Modernitenin önünde kilse engel oldu. Yüzlerce bilge, filosofu şun an müslüman ülkelerinde cami bekçilerinin yaptıkları gibi diri diri ateşlerde yaktılar. Modernite ve açık toplum modeli yüzlerce batılı filozofun şehadeti üzerine kurulmuştur. Modernite ile yarışabilecek bir medeniyet yoktur olamaz da. Özellikle şii-sünni islam algılamaları bu medeniyetle hiç yarışabilecek kapasıtede değil. Kuran eksenli bir İslamdan yanaysanız, zaten modernite de onu savunmaktadır. Doğumundan ölümüne kadar insanların haklarını savunacak milimetreler ölçeğinde hukuk yazmışlar. Hala devam eden müslüman Orta Çağ Karanlığını aydınlatmanın tek yolu modern medeniyettir. 1400 yıllık İslam algılaması ve uygulaması hiçbir yarar sağlamadı, sağlayamaz da, şünkü aklın söndürüldüğü yerde pislikler meydan okur. Osmanlıyı övüp durun. Bir tanecik bir kent tesis etti mi Osmanlı. girip yerli halkların kent ve köylerini kendilerininki yaptılar. Adalet bu mu? Şimdiki Türkiyenin yerli halkları nerede şimdi? Nereye kayboldular? izmirin, İstanbulun, Trabzonun, ....? Buna siz adalet mi diyorsunuz? Şimdi Türkiyenin 100-de 99-u müslüman diye övünüyorsunuz! Bir yararı oldu mu bunun bilim ve düşünce için? Ne emevisinde, ne abbasisinde, slecuklu ve Osmanlısında adalet diye bir anlayış hiç olmamıştır. Adalet bir yana, bilimin önünde tamamen engel olmuşlar. Bilim, felsefe, üretim olmadıktan sonra sizin imanınızın kime bir yararı olur cariyeci, köleci İslam anlayışınızın? Hee, Memun dönemi istisna teşkil eder. O devirde Yunan ilmini özümsediler. Adalet, sosyal hak anlayışları hiçbir sözde müslüman devletlerinin ilkesi olmamış, uygulamalarında görülmemiştir. Kristyan Orta Çağ ile müslüman Orta Mağ karanlığı kısmen farklanmaktadır. Hangi kitapta okudunuz dediğiniz mçedeniyetlerin izlerini? edeniyet yalnızca dini görüş değil, bilim, özellikle matematik yol açar ve aydınlatır. Hangi bilim adamı çıktı? Çıkanları susturduk, öldürdük. Ölmüş bilim adamları hakkında bile Selcuklular zamanında ölüm fetvaları çıkarıldı. Biz Türkler, özellikle Orta Doğuda iktidara geldiğimiz günden, yani selcukludan Osmanlının sonuna kadar medeniyetin önünde engel olduk. Atatürkün uygulaması olmasaydı, şu an Afganistan gibi birbirinizi parçşalamakta olacaktınız. O dediğiniz Orta Çağ Osmanlısının zamanı bitmiş ve hasta adam durumuna düşümüştü kendisini: hiçbir şey üretemeyen ve yalnız yağmayla, işgal ve talanla devletin dayaklarını korumak. Batı güclemdi, Viyana yenilgisinden sonra artık Osmanlı yağmasına son verildi. Cemil Meriçin "Pariste 1789 yılında Büyük Fransa Devrimi gerçekleştiğinde Osmanlı kendi karanlığında boğuldu, çünkü ne Volteri, ne Rossosu, ne Kantı, ne Dekartı, ...vardı. Bir elinde Kuran ve bir elinde kılıç tutan Osman oğulları düşüncenin kıpırdanışına asla izin vermezlerdi" şeklinde dediği gibi idi durum. yani şu anki osmanlıcıların hayranı oldukları Osmanlı tarihi övünç kaynağı olan bir ideolojidir. Osmanlı adaleti falan diye bir şey tarihte olmamış. Hani nerede o adaletin kitabı ve uğram kaynağı? Kuran "her çağın bir kitabı ve söylemi olmalı (13-14)" der. hani güvendiğiniz o tarihlerin kitapları? Şu an Batıda olan güç Araplarda ve ya müslümanlarda olsaydı Doğunun sarışın güzellerini cariye etmekten kendilerini alıkoyarlar mıydı? Koyamazdılar. Aslında bir emevici, osmanlıcı, islamcı biriyle intelektüel diyaloğa girmek olanaksız. Doğru sanal alem bu olanağı sağlamaktadır. Ama müslümanların saldırganlıkları ve toleranssızlıkları sanala da yansıyor. Yani kendilerini mutlak haklı görerek karşı görüşleri de mutlak haksız görme bir islamcının özelliğidir. İlk kez olarak tarihte bu fanatizm sorununu çözmek için Volter "tolerans" kavramını ortaya koyup açıklar. Toleransı Volter şöyle açıklar: 1- "Ben" mutlak haklı değilimdir. 2- "Sen" mutlak haksız değilsindir. 3- "Ben" ve "sen" arasındaki çelişkiler mucadeleyle değil, müzakere ve diyalogla çözümlenmelidir. Bu kavramı polik meydanı demokrasidir. Dincilik ve ideolojik yaklaşım değildir. Diktatörlük zulmünde boğolan müslüman ülkelerinin çoğunda Volterin kitapları bile yasak. Şu an sizin de elinize politik güç geçerse, İran molla lideri, Arabıstan kralı gibi özgülük çağrıştıran ve aydınlatan kitapları yasaklarsınız. ya da kendi dedeniz II Sultan hamitin İbn-i Haldunun kitaplarını yasaklattığı gibi tüm kitapları yasaklatırsınız.

26 Haziran 2017 Pazartesi

Zübeyda

Bir kişinin Zübeyda adında bir qadını varmış. Kişiyə gün verir, işıq vermirmiş. Kişi də bunun əlindən canını necə qurtarsın deyə qara-qara düşünürmüş. Bir gün quyudan su çəkdikləri zaman kişinin ağlına "Zübeydanı itələyib salım bu quyuya canım qurtarsın" deyə keçir və elə də edir. Zübeydanı itələyib salır quyuya və gəlib evdə sevincindən şərqi söyləməyə başlar. Bir həftə keçir. Kişi düşünür ki, artıq quyuda Züybeyda bu vaxta qədər qalmaz. Gedim su çəkim gətirim. Dolu quyuya sallayır. Çəkərkən görür dol çox ağırdır. Bir az daha yaxınlaşdırır görür qorxunc bir əjdəha. Qorxusundan dolu buraxmaq istərkən əjdəha dilə gəlib "ey adəm oğlu, sənə qurban olum məni buradan çıxar. Söz verirəm peşman olmazsan və səni çoooox zəngin edərəm. Burada Zübeyda adında bir qadın həyatımı cəhənnəmə donuşdurub məni buradan qurtar" deyə yalvarır. Adam "məni necə zəngin edə bilərsən ki?" deyə sorduğunda əjdərha "gedib üç kərə sarılaram şahın qızının boynuna. Nə qədər ovsunçu gətirsələr də açılmaram, yalnız sən hər kərəsində gəlib bir işarə etsən açılıb gedərəm, şah da sənə bolca altun bağışlar" deyir. kişi bunu qəbul edir və əjdəhanı çıxarır. Əjdəha gedib sarılır şahın qızının boynuna. Nə qədər ovsunçu gətirsələr də, əjdəha açılmır və bütün ovsunçuların da boynu vurulur. Sonunda bu kişi saraya xəbər göndərir ki, o əjdəhanı oradan mən uzaqlaşdıra bilərəm. Götürürüb aparırlar bunu. Adam gedib əjdəhaya bir şey pıçıldayır guya və əjdərha açılıb gedir. Şah kişiyə bir torba altın verib təşəkkür edərək yola salır. Bir neçə gün sonra təkrar ilan qızın boynuna sarılır, çünkü anlaşmarına görə üç kərə sarılmalıymış. Hər sonrakı iki kərəsində də kişi gedib əjdəhanı uzaqlaşdıraraq torba dolu altunlarla evinə şad-xuraman dönür. Bir neçə gün keçir və şahın məmurları təkrar gəlib kişini aparırlar ki, gəl ki, yenə də ilan qızın boynuna sarılmış. Kişinin boğazı quruyur. "İlan üç dəfə sarılacağını və məni dinləyəcəyini demişdin, indi mən nə edəcəyəm? Artıq məni dinləməz və boynum digər ovsunçular gibi kəsilər" deyə qorxu içində və məmurların eşliyində saraya doğru gedir. İlana yaxınlaşdığında ilan ona qarşı püskürürü ki, niyə gəldin, biz üç kərəliyinə anlaşmışdıq, artıq nə desən açılıb getməyəcəm. Kişi ilana deyir ki, bax ilan qardaş, mən qızın boynunda açıl get demək üçün gəlmədim, çünkü anlaşmamızın üç kərəliyinə olduğunu bilirəm. Ancaq sən məni zəngin etdin, bu üzdən sənə minnətdaram və bu xəbəri sənə çatdırmağı özümə borc bilirəm. İlan"nə xəbəri?" deyə sorduğunda kişi "mən gəldim sənə deyim ki, Zübeyda quyudan çıxmış və buraya gəlir, mən qaçıram, ancaq sən istəyirsənsə burada qala bilərsən" deyir və qaçmağa başlayır. Bunu eşidən əjdəha qızın boynundan açılıb tələsərək axıb getməyə başlayır və bir daha gözə görünüb oralarda peyda olmur.

Mesçide karşı gelişen İslami düşünce...

Emeviler sonrası mesçitler siyasi dinin ve mevcut iktidarın çıkarlarını koruyan sipere dönüştü. En iyi şekli ile şunu İran Şii isyanının önderi Humeyni "mescit siperdir" diye belirtmiştir. Siper ve cephelerde de savaş olur, barış değil. Bu yüzden mesçitlerde sağlıklı düşünceler hep öldürülmüş, düşünenler hakkında ölüm fetvaları çıkarılmıştır. Buna karşı tasavvuf hareketi İslam ülkelerinde ortaya çıkarak siyasi-devlet İslamına karşı Kuran eksenli İslam düşüncesini savunmuştur. Tasavvuf edebiyatında mesçitlere girmek bile yasaklanmıştır. Çünkü mesçit paylaşım yeri olmak yerine, haram kazanımların savunulması için teori üreten odaklar haline gitirilmiştir. Mesela Şerefettin Damgani geçerken cami bakıcısının bir köpeği bağlayıp sopayla dövdüğünü ve köpeğin ağrılardan inlediğini görür. Şerefettin köpeği açıp bərakır ve cami hadimi ona kızarak "köpek camiye girmişti" diye kötü sözler söyler. Şerefettin de onu "yahu, köpeğin aklı yoktur ona göre camiye girmiş. Benim aklım var. Hiç bir kerecik olsun camiye girdiğimi gördün mü?" diye sakinleştirmeye çalışır.  Yani irfan yazını cami ve saray iş birliğinden hep yakınmıştır. Büyük şair Fuzuli şöyle der:
Mesçidin buriyasından (hasırından) riya buyinden (kokusundan) başka ne hiss edersiniz?
"Ne görür ehl-i cefa bende vefadan gayri?
Ne bulur şem'-i yakan kimse ziyadan gayri?
Ey olan sakin-i mesçit, ne bulursun bilemem,

Buriyasından onun buyi riyadan gayri?"

3 Haziran 2017 Cumartesi

safevilik projesi


İranda Türkleri tarihten silme projesi olarak safevilik...

Kurbağa üzerine şöyle bir test yapılmış: Kurbağayı birden kaynar suya bırakmışlar. Kurbağa bir sıçrayışla kendisini suyun dışına atarak kurtarmış. Sonra aynı kurbağayı aynı kazanda soğuk suya bırakmışlar. Kazanın altını yavaş yavaş ısıtmaya başlamışlar. Yavaş yavaş ısınan sudan hoşlanan kurbağa ellerini-bacaklarını açarak hazz almaya başlamış. Su kaynamaya başladığında artık göstermesi gereken tepkiyi kaybetmiş ve kendisini kurtaramamıştır. Sasani casusu sapık şah İsmail tarafından yapılanan safevilik ideolojisi de Türklerle ilgili aynen tedricen ısınan su şeklinde rol üstlenmiştir. Anadoludan İranın-Azerbaycanın susuz çöllerine akın eden Türkler 500 yıl boyunca şehir hayatından yoksun bırakılmış, köşe-bucakta ilkel ve tarih öncesi yaşam biçimine mahkum edilmiştir. Bu ilkel ve tarih dışı yaşam biçimine mahkum edilen Türklerin eline kılıç verek Ali oğlu Hüseyn için başlarını kanatmalarını istemişler. Sasani casusu sapık şah İsmail tarafından bunun için özel uygulamalar ve yasalar ortaya çıkarılmıştır. 500 yıl başına zincirle, şapalakla döverek ağlamıştır safevizede Türk ilkel toplumu. Kalem, kitap, okul, medeniyet nedir anlamamışlar. Ama yeri geldiğinde de şahlar, mollalar safevizede bu ilkel toplumu belli devirlerde toplayarak kitlevi olarak savaşlarda ölüme göndermişler. İranda özgürlük ve demokrasi isteyen diğer halkların da baş belaları olmuşlar. 1828 yılında "Türkmençay" antlaşmasıyla Rus ordusu bir kısmını Rusya sömürgesi yaparak ehlileştirmeye çalıştı. Geri kalanlar sapık İsmailin törelerine uyarak hala başına döverek ağlamakta, molla-feodal, molla-kapitalist fevaları üzerine demokrasi isteyen toplum aydınlarını öldürmekte, kitlesel hareketleri yok etmekte öncülük yapmaktalar. Safeviyet şirki, safeviyet zehiri ile zehirlenmiş Türkleri tarihe sokmak, onları ehlileştirmek olanaksız bir iş gibi.

Orta Doğunun baş belası olan safevizede Türkler...
İranın nufusunun çoğu Türk. Her hafta gönüllü olarak Suriyede ve İrakta savaşarak geberen safevizede Türklerin cesedleri geliyor Iranın Türk köylerine, kasaba ve şehirlerine. Zeynep yolunda "şehit!" oluyorlar. Safevizede Türk kendisini Suriyedeki Zeynebin mezarının bekçisi olarak görüyor. Safevizede Türk kendisine değer vermeyen yaratıktır. 500 yıldır, yani Safevilerden beri onun aklını çalmışlar. Safevizede Türk kendisini insan olarak görmez. O, insan değil, molla-feodal sınıfının kölesidir. Molla-feodal sınıfı fetva yayımlar, safevizede Türk o fetva yolunda ölüp öldürür.

Deontoloji


Kant kəndi fəlsəfəsində deontoloji deyə bir qavram gəlişdirər. Yani peşə və vəzifə əxlaqı. Deontoloji Avrupada bütün peşələrdə tədris edilən sahədir. Bir doktor nə qədər acı yaşasa və psikolojik gərginlik keçirsə də, bu, onun peşə davranışına yansımamalı. Çünkü xəstəsinə də acı və fəlakət yaşada bilər. Deontoloji mücərrəd əxlaq anlayışını konkret əxlaq anlayışına dönüşdürər. Məsələn dinlərin "ədalətsizlik, oğurluq, zülm, ... qeyri-əxlaqidir" gibi mücərrəd anlatıları deontolojidə keçərli olmaz. Deontoloji hər kəs üçün keçərli olan bu gibi ümumi dini söyləmələri buraxaraq, yalnız mütəxəssislər üçün keçərli olan somut əxlaq anlayışını gəlişdirər. Ontoloji (bütüncül) əxlaq anlayışına qarşı deontoloji (tikəl) əxlaq anlayışı. Yəni heç bir işin uzmanı olmayan molla-keşiş gibi əxlaq haqqında vəəz etməyə gərək yox. Peşən haqqında diqqət və uzmanlıq meyarın hansı ölçüdədir? Əxlaq birey kəndi ölşüsündə bu soruya cavab verməlidir: Öz işinin nə ölçüdə ustasısıan? Öz işini yapdığında nə ölçüdə sırf o işə odaqlanmış olursan? Əxlaq budur, yəni çalışma sırasında sənin eşqin, elmin, Tanrın ancaq iş üzərinə odaqlanmaqdır. İş həyatı dışında nə yapacağın başqa məsələ, lakin iş həyatı sürəsincə bütün duyqularını həyatın başqa sahələrindən qopararaq işinə odaqlanmalısan. Bu əxlaqın somut və pratik anlamı və tanımıdır. Çünkü peşə uzamanı olarkən xərclənən əmək kəndiliyindən insanı əxlaqlı bir varlıq yapar.